Trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc làm: cách tính 2026

Trợ cấp thôi việc là khoản mà nhiều doanh nghiệp tính sai theo hai hướng: trả thừa cho nhân viên đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ năm, hoặc quên mất mức tối thiểu 2 tháng lương khi cắt giảm vì tái cơ cấu. Bài viết này tóm tắt quy định hiện hành, kèm ví dụ có số liệu cụ thể để bộ phận nhân sự và kế toán đối chiếu.

Trả lời nhanh: Theo Điều 46 Bộ luật Lao động 2019, người làm việc từ đủ 12 tháng được trợ cấp thôi việc bằng nửa tháng lương mỗi năm, trừ thời gian đóng BHTN. Mất việc do tái cơ cấu (Điều 47): 1 tháng lương mỗi năm, ít nhất 2 tháng. Hạn trả: 14 ngày làm việc.

Trợ cấp thôi việc là gì và ai được hưởng?

Trợ cấp thôi việc là khoản tiền người sử dụng lao động trả một lần khi hợp đồng lao động (HĐLĐ) chấm dứt hợp pháp và người lao động đã làm việc thường xuyên cho mình từ đủ 12 tháng trở lên. Căn cứ là Điều 46 Bộ luật Lao động 2019 (Luật 45/2019/QH14, hiệu lực từ 01/01/2021) và Điều 8 Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

Các trường hợp được hưởng gồm: hết hạn hợp đồng, hoàn thành công việc, hai bên thỏa thuận chấm dứt, một bên đơn phương chấm dứt đúng luật (LuatVietnam tổng hợp Điều 46). Ba nhóm không được hưởng:

• người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu;

• người lao động bị sa thải, hoặc bị chấm dứt hợp đồng do tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên không có lý do chính đáng;

• người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật (Điều 40 Bộ luật Lao động).

Cách tính trợ cấp thôi việc như thế nào?

Trợ cấp thôi việc = 1/2 × số năm tính trợ cấp × tiền lương bình quân tháng. Từng yếu tố được xác định như sau:

• Số năm tính trợ cấp = tổng thời gian làm việc thực tế (kể cả thời gian thử việc) trừ thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), trừ thời gian đã được chi trả trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm. Phần lẻ từ đủ 01 tháng đến dưới hoặc bằng 06 tháng tính là 1/2 năm; trên 06 tháng tính là 01 năm.

• Tiền lương tính trợ cấp = tiền lương bình quân theo hợp đồng của 06 tháng liền kề trước khi nghỉ việc.

Bảo hiểm thất nghiệp là chế độ do Nhà nước quản lý, chi trả trợ cấp cho người mất việc; doanh nghiệp đóng BHTN từ năm 2009. Vì thời gian đóng BHTN bị loại trừ, nhân viên người Việt được đóng BHTN đầy đủ thường chỉ nhận rất ít hoặc không nhận trợ cấp thôi việc từ doanh nghiệp. Quỹ BHTN sẽ chi trả thay phần này.

Trợ cấp mất việc làm khác trợ cấp thôi việc ở điểm nào?

Trợ cấp mất việc làm theo Điều 47 Bộ luật Lao động 2019 áp dụng khi doanh nghiệp cho người lao động nghỉ vì thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế, hoặc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, bán, cho thuê doanh nghiệp. Mức hưởng là 1 tháng lương cho mỗi năm làm việc, ít nhất bằng 2 tháng lương, cách tính thời gian và tiền lương giống trợ cấp thôi việc.

Người lao động không nhận cả hai khoản cho cùng một khoảng thời gian; thời gian đã được chi trả theo chế độ này sẽ bị trừ khi tính chế độ kia. Mức sàn 2 tháng lương là lý do cắt giảm do tái cơ cấu tốn kém hơn nhiều, kể cả với nhân viên mới làm vài năm.

Ví dụ: doanh nghiệp phải trả bao nhiêu?

Ba ví dụ dưới đây dùng tiền lương bình quân 6 tháng gần nhất và đã được kiểm tra lại bằng công cụ tính. Lý do chấm dứt hợp đồng ảnh hưởng đến chi phí nhiều hơn thâm niên.

Người lao động nước ngoài là trường hợp cần chú ý. Họ không thuộc diện tham gia BHTN, nên Bộ Nội vụ đã giải đáp rằng họ vẫn được hưởng trợ cấp thôi việc nếu đủ điều kiện, nhưng thời gian doanh nghiệp đã trả cùng kỳ lương một khoản tương đương mức đóng BHTN sẽ không được tính (Báo Luật sư Việt Nam, 04/2026). Doanh nghiệp nên rà lại bảng lương của nhân sự nước ngoài trước khi dự trù chi phí.

Hạn chi trả trợ cấp thôi việc là bao lâu?

Doanh nghiệp phải thanh toán trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, theo Điều 48 Bộ luật Lao động 2019. Thời hạn chỉ được kéo dài tối đa 30 ngày trong các trường hợp luật liệt kê: doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, thay đổi cơ cấu vì lý do kinh tế, chia, tách, sáp nhập, bán doanh nghiệp, hoặc thiên tai, dịch bệnh.

Trong cùng thời hạn, doanh nghiệp còn phải hoàn tất xác nhận thời gian đóng BHXH, BHTN và trả lại bản chính giấy tờ của người lao động (nếu có giữ). Vi phạm bị xử phạt theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 10/09/2026, thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP; mức phạt với tổ chức gấp 2 lần cá nhân, đồng thời phải trả đủ khoản còn nợ.

Trợ cấp thôi việc có tính thuế TNCN không?

Trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc làm chi trả đúng Bộ luật Lao động không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN theo Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Phần chi cao hơn mức luật định cũng không tính thuế nếu được quy định trong quy chế tài chính, quy chế nội bộ, hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể (Tạp chí Thuế Hải quan). Vì vậy, gói hỗ trợ nghỉ việc cao hơn luật cần được ghi rõ bằng văn bản trước khi chi.

Về phía người lao động, từ 01/01/2026, Luật Việc làm 74/2025/QH15 quy định trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% tiền lương bình quân đóng BHTN của 6 tháng gần nhất, tối đa 5 lần lương tối thiểu vùng (LuatVietnam). Với nhân viên lương 30.000.000 đồng ở vùng I, mức hưởng là 18.000.000 đồng/tháng, dưới mức trần 26.550.000 đồng (5 × 5.310.000). Đóng BHTN đúng và đủ hằng tháng, như hướng dẫn trong bài BHXH, BHYT, BHTN doanh nghiệp phải đóng năm 2026, chính là cách giữ chi phí trợ cấp thôi việc ở mức thấp.

Dịch vụ EOR tại Việt Nam xử lý trợ cấp thôi việc ra sao?

Employer of Record (EOR) là đơn vị được cấp phép tại Việt Nam, đứng tên tuyển dụng hợp pháp người lao động và thay doanh nghiệp quản lý tiền lương, bảo hiểm, tuân thủ. Khi dùng EOR, hợp đồng, lịch sử đóng BHTN và thủ tục nghỉ việc do đơn vị EOR quản lý; trợ cấp thôi việc theo luật được chuyển trả theo đúng chi phí thực tế. Khi so sánh chi phí EOR, doanh nghiệp nên hỏi rõ có thu thêm phí offboarding không. Xem thêm hướng dẫn toàn diện về EOR tại Việt Nam 2026.

Những điểm chính cần nhớ

• Trợ cấp thôi việc bằng 1/2 tháng lương cho mỗi năm tính trợ cấp, áp dụng khi làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng (Điều 46 BLLĐ 2019).

• Thời gian đã đóng BHTN bị loại trừ, nên phần lớn nhân viên người Việt nhận rất ít trợ cấp thôi việc từ doanh nghiệp.

• Cắt giảm do tái cơ cấu phải trả trợ cấp mất việc làm: 1 tháng lương mỗi năm, ít nhất 2 tháng (Điều 47).

• Hạn thanh toán là 14 ngày làm việc, chỉ kéo dài tối đa 30 ngày trong các trường hợp luật liệt kê (Điều 48).

• Trợ cấp thôi việc theo luật không chịu thuế TNCN theo Luật 109/2025/QH15; phần chi cao hơn cần có quy chế bằng văn bản.

Câu hỏi thường gặp

Trợ cấp thôi việc năm 2026 được tính như thế nào?

Trợ cấp thôi việc năm 2026 bằng nửa tháng tiền lương bình quân cho mỗi năm tính trợ cấp, theo Điều 46 Bộ luật Lao động 2019. Tiền lương là bình quân 6 tháng liền kề trước khi nghỉ. Thời gian tính trợ cấp đã trừ thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được chi trả, nên nhân viên đóng BHTN đầy đủ có thể không nhận khoản này.

Hết hạn hợp đồng lao động có được trợ cấp thôi việc không?

Có. Hết hạn hợp đồng là một trong các trường hợp được hưởng trợ cấp thôi việc theo Điều 46 Bộ luật Lao động 2019, với điều kiện người lao động đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng. Mức hưởng là nửa tháng lương bình quân cho mỗi năm tính trợ cấp, không tính thời gian đóng BHTN, và phải trả trong 14 ngày làm việc.

Người lao động nước ngoài có được hưởng trợ cấp thôi việc không?

Có, người lao động nước ngoài được hưởng trợ cấp thôi việc nếu đáp ứng điều kiện 12 tháng theo Điều 46 Bộ luật Lao động 2019. Do không tham gia bảo hiểm thất nghiệp, phần lớn thời gian làm việc của họ thường được tính. Theo giải đáp của Bộ Nội vụ, thời gian doanh nghiệp đã trả khoản tương đương mức đóng BHTN cùng kỳ lương sẽ bị loại trừ.

Dịch vụ EOR tại Việt Nam có tính thêm chi phí khi nhân viên nghỉ việc không?

Trợ cấp thôi việc theo Bộ luật Lao động 2019 là chi phí pháp định, không phải phí dịch vụ, nên đơn vị cung cấp dịch vụ EOR tại Việt Nam nên chuyển trả đúng chi phí thực tế. Một số đơn vị thu thêm phí offboarding. HR4U không thu phí khởi tạo hay phí offboarding, chi phí pháp định được chuyển trả đúng thực tế.

Thời hạn trả trợ cấp thôi việc là bao nhiêu ngày?

Thời hạn trả trợ cấp thôi việc là 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, theo Điều 48 Bộ luật Lao động 2019. Thời hạn chỉ được kéo dài tối đa 30 ngày khi doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, tái cơ cấu vì lý do kinh tế, sáp nhập, bán doanh nghiệp, hoặc gặp thiên tai, dịch bệnh. Trả chậm bị xử phạt theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP.

Doanh nghiệp đang lên kế hoạch tuyển dụng hoặc cắt giảm nhân sự?

HR4U JSC là đơn vị EOR được cấp phép tại Việt Nam (giấy phép cho thuê lại lao động số 24/2023/SBD). Chúng tôi đóng BHTN đúng ngay từ ngày đầu, tính trợ cấp khi nghỉ việc đúng luật và chuyển trả chi phí pháp định theo thực tế, không thu phí khởi tạo hay phí offboarding. Phí dịch vụ EOR chỉ từ 109 USD/nhân viên/tháng, tùy vị trí và quy mô đội ngũ. Trung thực về con số trước khi ký là cách HR4U làm việc. Xem dịch vụ EOR tại Việt Nam (View EOR in VN) hoặc liên hệ với chúng tôi.

Cập nhật lần cuối: 02/11/2026

Bài viết mang tính chất thông tin chung và phản ánh quy định có hiệu lực tại thời điểm tháng 11/2026. Nội dung không phải là tư vấn pháp lý hoặc tư vấn thuế.