Thuế thu nhập cá nhân 2026: Người lao động và doanh nghiệp cần biết gì?

Thuế thu nhập cá nhân 2026 thay đổi nhiều nhất trong hơn mười năm qua đối với tiền lương, tiền công. Phần lớn người lao động sẽ nộp ít thuế hơn. Nhưng nếu bộ phận tiền lương áp dụng chưa đúng hoặc chưa đủ, người lao động vẫn có thể bị khấu trừ thừa đến tận lúc quyết toán. Bài viết này tóm tắt những gì đã thay đổi, áp dụng từ khi nào và doanh nghiệp nên làm gì ngay.

Căn cứ pháp lý cần nắm

• Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/07/2026. Tuy vậy, các quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
• Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về mức giảm trừ gia cảnh, áp dụng từ kỳ tính thuế 2026.
• Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC, cùng ban hành ngày 30/06/2026, có hiệu lực từ 01/07/2026, hướng dẫn chi tiết.

Nói đơn giản: biểu thuế và mức giảm trừ mới tính cho cả năm 2026. Tờ khai tháng/quý từ tháng 1 đến tháng 6/2026 không phải khai lại; phần chênh lệch được điều chỉnh khi quyết toán thuế năm 2026.

Biểu thuế lũy tiến còn 5 bậc

Thu nhập tính thuế/tháng	Thuế suất
Đến 10.000.000 đồng	5%
Trên 10.000.000 đến 30.000.000 đồng	10%
Trên 30.000.000 đến 60.000.000 đồng	20%
Trên 60.000.000 đến 100.000.000 đồng	30%
Trên 100.000.000 đồng	35%

Biểu cũ có 7 bậc và bậc 35% bắt đầu từ 80 triệu đồng. Cá nhân không cư trú vẫn chịu thuế suất toàn phần 20% trên thu nhập từ tiền lương phát sinh tại Việt Nam và không được giảm trừ gia cảnh.

Giảm trừ gia cảnh tăng mạnh

• Bản thân người nộp thuế: 15.500.000 đồng/tháng (186 triệu đồng/năm), trước đây 11 triệu đồng.
• Mỗi người phụ thuộc: 6.200.000 đồng/tháng, trước đây 4,4 triệu đồng.
• Theo Nghị định 253, thời hạn đăng ký người phụ thuộc là 31/12 của năm tính thuế.

Người lao động có con nhỏ hoặc đang nuôi cha mẹ nên đăng ký người phụ thuộc ngay trong năm. Quên đăng ký là lý do thường gặp khiến người lao động nộp thừa thuế.

Các khoản miễn thuế, giảm trừ mới

• Làm thêm giờ, làm việc ban đêm: miễn thuế toàn bộ tiền lương làm thêm giờ, làm đêm theo quy định, không chỉ phần chênh lệch cao hơn như trước.
• Tiền lương những ngày không nghỉ phép: không tính vào thu nhập chịu thuế nếu đúng quy định của Bộ luật Lao động; phần trả cao hơn mức luật định vẫn chịu thuế.
• Tiền ăn giữa ca: miễn thuế tối đa 1.200.000 đồng/người/tháng từ 01/07/2026. Doanh nghiệp tự nấu, mua suất ăn hoặc phát phiếu ăn thì không tính vào thu nhập.
• Hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ: mức trừ tối đa tăng lên 3.000.000 đồng/tháng.
• Chi phí y tế và giáo dục: cá nhân cư trú được giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm cho khám chữa bệnh trong phạm vi BHYT và 24 triệu đồng/năm cho học phí, đào tạo tại Việt Nam, khi quyết toán và có chứng từ hợp lệ.
• Khấu trừ 10%: với cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới 3 tháng, chỉ khấu trừ khi mỗi lần chi trả từ 5.000.000 đồng trở lên (trước đây 2 triệu đồng).

Ví dụ tính thuế cụ thể

Hai người lao động tại TP. Hồ Chí Minh (vùng I). Bảo hiểm phần người lao động: BHXH 8% + BHYT 1,5% trên tiền lương tối đa 46.800.000 đồng, BHTN 1%. Cột "quy định 2025" dùng biểu 7 bậc và mức giảm trừ cũ, chỉ để so sánh.

	Chị Lan	Anh Minh
Lương gộp/tháng	30.000.000	60.000.000
Số người phụ thuộc	1	0
Bảo hiểm bắt buộc (10,5%, có trần)	3.150.000	5.046.000
Thu nhập tính thuế (quy định 2026)	5.150.000	39.454.000
Thuế TNCN/tháng (2026)	257.500	4.390.800
Thuế TNCN/tháng (quy định 2025)	967.500	7.738.500
Tiết kiệm/tháng	710.000	3.347.700

Cách tính của anh Minh: bảo hiểm = 3.744.000 + 702.000 + 600.000 = 5.046.000 đồng. Thu nhập tính thuế = 60.000.000 − 5.046.000 − 15.500.000 = 39.454.000 đồng. Thuế = 500.000 + 2.000.000 + 20% × 9.454.000 = 4.390.800 đồng.

Thuế TNCN không làm thay đổi chi phí của doanh nghiệp, mà làm tăng lương thực nhận của người lao động. Riêng hợp đồng thỏa thuận lương NET, doanh nghiệp là bên gánh phần thuế, nên cần rà lại công thức quy đổi NET – GROSS.

Doanh nghiệp nên làm gì trước khi quyết toán 2026

1. Đối chiếu 6 tháng đầu năm: số thuế đã khấu trừ từ tháng 1 đến tháng 6/2026 có thể còn theo cách tính cũ; chênh lệch sẽ xử lý khi quyết toán, thường là người lao động được hoàn.
2. Nhắc người lao động đăng ký người phụ thuộc trước 31/12/2026.
3. Cập nhật mã khoản lương cho làm thêm giờ, tiền phép không nghỉ, tiền ăn ca theo đúng thời điểm áp dụng.
4. Hướng dẫn người lao động giữ hóa đơn, chứng từ y tế, học phí để được giảm trừ.
5. Rà soát hợp đồng, thư mời nhận việc lương NET.

Những điểm chính cần nhớ

• Biểu thuế và giảm trừ mới áp dụng cho cả kỳ tính thuế 2026; Luật 109/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026.
• Biểu thuế 5 bậc: 5% – 10% – 20% – 30% – 35%, bậc cao nhất trên 100 triệu đồng/tháng.
• Giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng, người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng.
• Miễn thuế toàn bộ tiền làm thêm giờ, làm đêm; tiền ăn ca miễn tối đa 1,2 triệu đồng/tháng từ 01/07/2026.
• Chi phí doanh nghiệp không đổi; cần kiểm tra lại các hợp đồng lương NET.

HR4U đồng hành cùng doanh nghiệp

HR4U tính lương, khấu trừ và quyết toán thuế TNCN cho người lao động theo giấy phép cho thuê lại lao động số 24/2023/SBD. Chi phí EOR chỉ từ 109 USD/người/tháng, các khoản bắt buộc tính đúng chi phí thực tế, không phí khởi tạo, không phí chấm dứt. Chúng tôi chủ động cập nhật quy định mới và báo trước cho doanh nghiệp, để bảng lương luôn đúng luật. Xem dịch vụ EOR tại Việt Nam (View EOR in VN) hoặc liên hệ HR4U.

Bài viết mang tính chất thông tin chung và phản ánh quy định có hiệu lực tại thời điểm tháng 10/2026. Nội dung không phải là tư vấn pháp lý hoặc tư vấn thuế.